Một trong những câu hỏi thường xuyên được đặt ra trong cộng đồng sinh viên và người mới bước vào nghề luật là: “Tập sự luật sư có phải là lao động tạo ra giá trị không, và tại sao lại phải chấp nhận làm việc mà chưa thấy giá trị tương xứng?” Nghe có vẻ hợp lý, nhưng đây chính là một nhận thức sai về bản chất của tập sự hành nghề luật sư, bởi nghề luật không vận hành bằng sự chăm chỉ hay hiệu quả tức thời, mà bằng tư duy pháp lý, bản lĩnh và trách nhiệm nghề nghiệp lâu dài.
Tập sự hành nghề luật sư là một giai đoạn đào tạo nghề nghiệp quan trọng, nơi người học phát triển tư duy pháp lý và kỹ năng nghề dưới sự hướng dẫn của luật sư có kinh nghiệm, chứ không phải là hoạt động lao động tạo ra giá trị pháp lý độc lập ngay lập tức cho khách hàng hay tổ chức hành nghề.
Luật sư Mai Thị Thảo, Phó Giám đốc TAT Law Firm.
1. Tập sự luật sư không phải “lao động tạo ra giá trị” theo nghĩa thông thường
Trong nhận thức phổ biến, lao động thường được hiểu là hoạt động tạo ra giá trị có thể sử dụng ngay cho người khác và được đo bằng kết quả công việc trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tập sự hành nghề luật sư lại khác biệt ở bản chất. Đây là giai đoạn hình thành năng lực pháp lý, tư duy cấu trúc và bản lĩnh nghề nghiệp, thay vì tạo ra giá trị pháp lý độc lập.
Người tập sự không được phép đứng tên tư vấn, không chịu trách nhiệm cuối cùng trước thân chủ và mọi công việc đều được giám sát, rà soát và chịu trách nhiệm bởi luật sư hướng dẫn. Điều này có nghĩa, công việc của người tập sự chỉ mang tính học tập, hỗ trợ chứ không phải là lao động nghề luật tạo ra giá trị pháp lý độc lập.
2. Nhầm lẫn giữa “chăm chỉ” và tư duy pháp lý
Một nhầm lẫn phổ biến khác là cho rằng tập sự càng chăm chỉ, càng làm nhiều giờ thì càng sớm tạo ra giá trị nghề nghiệp. Với nghề luật, chất lượng phán đoán pháp lý mới là thước đo, không phải số giờ làm việc hay mức độ bận rộn.
Trong rất nhiều trường hợp, một phán đoán thiếu chính xác có thể xóa bỏ hàng trăm giờ làm việc nhiệt tình. Nghề luật đòi hỏi người hành nghề phải hình thành tư duy pháp lý đúng, biết dừng đúng và hiểu rõ trách nhiệm nghề nghiệp, chứ không phải chỉ hoàn thành nhiệm vụ theo cách “càng nhiều càng tốt”.
3. Vai trò của thời gian và trải nghiệm trong tập sự
Thời gian tập sự thường kéo dài theo quy định pháp luật (ví dụ như 12 tháng ở Việt Nam, có thể được miễn giảm trong một số trường hợp nhất định) không phải là giai đoạn để chứng minh rằng người tập sự tạo ra bao nhiêu giá trị, mà là giai đoạn quan sát, chiêm nghiệm và được uốn nắn liên tục theo tiêu chuẩn nghề nghiệp.
Những trải nghiệm này giúp người tập sự:
- Hình thành tư duy pháp lý trong môi trường thực tế thay vì trên lý thuyết;
- Học cách giải quyết tình huống pháp lý dưới giám sát của luật sư hướng dẫn;
- Định vị giới hạn trách nhiệm được phép và không được phép thực hiện theo pháp luật;
Chỉ khi vượt qua được giai đoạn này một cách nghiêm túc, người luật sư mới thực sự sẵn sàng để đảm nhận trách nhiệm pháp lý độc lập trong tương lai.
Hiểu đúng bản chất tập sự hành nghề luật sư không chỉ giúp người học định vị đúng kỳ vọng nghề nghiệp, mà còn là bước đầu để hình thành tư duy pháp lý có cấu trúc, bản lĩnh chịu trách nhiệm và kỷ luật nghề nghiêm ngặt những yếu tố cốt lõi làm nên một luật sư thực sự.
Tập sự là giai đoạn hình thành giá trị nghề không phải giai đoạn để được trả giá trị và việc nhận diện đúng điều này giúp cả người học và tổ chức hành nghề giữ được minh bạch trong kỳ vọng, đồng thời bảo đảm tính chuyên nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp ngay từ đầu.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Luật sư Việt Nam - “Học nghề luật sư trước khi đòi hỏi giá trị: Hiểu đúng bản chất tập sự hành nghề”, ngày 07/01/2026.
Tham khảo thêm tại:
Tập sự hành nghề luật sư: Vì sao không thể đòi hỏi giá trị trước khi học nghề?
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
