I. Khi doanh nghiệp không sở hữu tài sản công nhưng vẫn gặp rủi ro
Một ngộ nhận phổ biến là: “Chỉ người quản lý tài sản công mới có rủi ro pháp lý - doanh nghiệp tư nhân thì không.”
Thực tế, rất nhiều doanh nghiệp bị cuốn vào vòng điều tra dù:
- Không sở hữu tài sản công
- Không quyết định chủ trương
- Chỉ là đối tác hợp tác, thuê, khai thác
Rủi ro phát sinh từ mối quan hệ pháp lý, không chỉ từ quyền sở hữu.
Luật sư Trương Anh Tú - Chủ tịch TAT Law Firm
1. Những tình huống doanh nghiệp dễ bị “liên đới”
Doanh nghiệp tư nhân thường gặp rủi ro khi:
- Hợp tác với doanh nghiệp Nhà nước / đơn vị có vốn Nhà nước
- Thuê, khai thác đất, nhà xưởng, hạ tầng công
-Tham gia liên doanh mà tài sản góp vốn là tài sản công
- Nhận chuyển nhượng dự án hình thành từ đất công
II. Khi có hậu quả kinh tế, cơ quan điều tra thường đặt câu hỏi:
- Doanh nghiệp có biết đây là tài sản công không?
- Có hưởng lợi không tương xứng không?
- Có “thông đồng” hay không?
2. Rủi ro lớn nhất: bị suy diễn vai trò
Trong nhiều vụ việc, doanh nghiệp không bị buộc tội vì hành vi, mà vì:
- Không chứng minh được mình ở thế bị động
- Không làm rõ được ranh giới trách nhiệm
- Hồ sơ thể hiện lợi ích nghiêng về doanh nghiệp
Từ đó bị gắn vai trò:
- “bên hưởng lợi”
- “bên tiếp tay”
- “mắt xích trong việc thâu tóm tài sản công”
III. Doanh nghiệp nên làm gì ngay từ đầu?
Bước 1: Xác định rõ tính chất tài sản của đối tác
Không chỉ hỏi “tài sản thuộc ai”, mà phải làm rõ:
- Nguồn gốc hình thành
- Cơ chế quản lý
- Giới hạn quyền định đoạt
Bước 2: Thiết kế hợp đồng phòng ngừa rủi ro hình sự
Hợp đồng không chỉ để thực hiện giao dịch, mà để:
- Thể hiện thiện chí
- Thể hiện sự minh bạch
- Chứng minh không có mục đích chiếm đoạt
Bước 3: Lưu vết logic quyết định kinh doanh
Nhiều doanh nghiệp thua vì:
- Không lưu lại quá trình ra quyết định
- Không có tài liệu chứng minh đã cân nhắc rủi ro
IV. Kết luận
Khi đối tác sử dụng tài sản công, rủi ro của doanh nghiệp không nằm ở việc “có sai hay không”, mà nằm ở việc “có chứng minh được mình không sai hay không”.
Trao đổi riêng với luật sư để rà soát cấu trúc hợp tác có yếu tố tài sản công
Bài viết được xây dựng từ kinh nghiệm tư vấn và rà soát giao dịch có yếu tố tài sản công của TAT Law Firm trong thực tiễn.
Nội dung và phương pháp phân tích trong bài viết này được xây dựng từ thực tiễn hành nghề, hồ sơ và chuẩn đánh giá pháp lý riêng của TAT Law Firm, mọi việc sao chép, trích dẫn hoặc vận dụng tách rời khỏi cấu trúc nghĩa vụ - khả năng - nhân quả của từng vụ việc đều có nguy cơ dẫn đến những suy luận sai lệch về trách nhiệm hình sự.
Tham khảo thêm bài viết:
Rủi ro hình sự khi thâu tóm tài sản công: Điều 219 BLHS và cách doanh nghiệp phòng ngừa
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
