(Theo Báo Pháp Luật TP.HCM – 15/12/2025)
Hợp đồng hứa thưởng giữa luật sư và khách hàng có vô hiệu không đang là vấn đề gây nhiều tranh luận trong thực tiễn xét xử. Luật sư Trương Anh Tú – Chủ tịch TAT Law Firm, nhận định: Việc Tòa án tuyên hợp đồng hứa thưởng giữa luật sư và khách hàng vô hiệu là dấu mốc pháp lý đáng chú ý, nhưng nếu không xác lập đúng ranh giới giữa điều cấm của luật và quy phạm quản lý nghề nghiệp, nguy cơ xâm thực nguyên tắc tự do cam kết là điều không thể xem nhẹ.
1. Bối cảnh: Khi một thỏa thuận nghề nghiệp trở thành vấn đề thể chế
Quyết định giám đốc thẩm số 271/2024/DS-GĐT của TAND Cấp cao tại TP.HCM đã xác định hợp đồng hứa thưởng giữa Văn phòng luật sư và khách hàng vô hiệu, đồng thời hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và phúc thẩm để xét xử lại.
Từ một tranh chấp dân sự cụ thể, vụ việc nhanh chóng vượt ra ngoài phạm vi cá biệt khi được đưa vào bình chọn làm nguồn phát triển án lệ. Tháng 9/2025, TAND Khu vực 6 – tỉnh Đồng Nai xét xử sơ thẩm lại và tiếp tục tuyên hợp đồng vô hiệu, trong khi bản án đã bị kháng cáo theo thủ tục phúc thẩm.
Điều đáng lưu ý là tranh luận pháp lý không còn xoay quanh con số 20% hay tên gọi “hứa thưởng”, mà tập trung vào câu hỏi lớn hơn: thế nào là vi phạm điều cấm của luật để làm vô hiệu một giao dịch dân sự trong quan hệ dịch vụ pháp lý?
Tranh luận vụ tòa tuyên hợp đồng hứa thưởng giữa luật sư và khách hàng vô hiệu. Ảnh minh họa: AI
2. Thách thức pháp lý: Đồng nhất quản lý nghề nghiệp với điều cấm của luật
Một luồng quan điểm cho rằng hợp đồng hứa thưởng vô hiệu do vi phạm Luật Luật sư và Bộ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam, khi luật sư không ký hợp đồng dịch vụ pháp lý mà sử dụng một hình thức thỏa thuận khác.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này đặt ra rủi ro pháp lý nghiêm trọng:
- Đồng nhất chuẩn mực quản lý hành nghề với điều cấm của luật dân sự;
- Sử dụng quy phạm kỷ luật nghề nghiệp như căn cứ trực tiếp để vô hiệu hóa một giao dịch dân sự đã được các bên xác lập minh thị.
Theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015, chỉ khi giao dịch trực tiếp vi phạm một điều cấm rõ ràng của luật, áp dụng chung cho mọi chủ thể trong xã hội, thì mới bị tuyên vô hiệu. Trong khi đó, Luật Luật sư chỉ cấm luật sư “nhận hoặc đòi hỏi lợi ích ngoài thù lao và chi phí đã thỏa thuận”, chứ không phủ nhận hiệu lực của một thỏa thuận thù lao được xác lập ngay từ đầu theo kết quả công việc.
“Không phải mọi vi phạm chuẩn mực nghề nghiệp đều có thể được suy diễn thành điều cấm của luật dân sự.” — Luật sư Trương Anh Tú
3. Vai trò chuyên sâu của TAT Law Firm trong tranh chấp thỏa thuận thù lao luật sư
Trong bối cảnh các thỏa thuận thù lao theo kết quả giữa luật sư và khách hàng đang đứng trước nguy cơ bị vô hiệu hóa bởi cách hiểu mở rộng về “điều cấm của luật”, TAT Law Firm tập trung vào việc bảo vệ ranh giới hợp pháp của cam kết dân sự, đồng thời kiểm soát rủi ro hành nghề cho luật sư và tổ chức hành nghề luật sư.
Cụ thể, TAT Law Firm đảm nhận vai trò:
- Tư vấn cấu trúc hợp đồng dịch vụ pháp lý bảo đảm thỏa thuận thù lao được xác lập minh thị, đúng hình thức và không bị hiểu nhầm là lợi ích phát sinh ngoài hợp đồng;
- Rà soát tính pháp lý của các thỏa thuận theo kết quả công việc phân định rõ giữa thù lao hợp pháp và hành vi vi phạm quy tắc nghề nghiệp;
- Xây dựng phương án phòng ngừa tranh chấp giúp luật sư và tổ chức hành nghề chủ động kiểm soát rủi ro vô hiệu hợp đồng trong quá trình cung cấp dịch vụ pháp lý;
- Đại diện bảo vệ quyền lợi trong tranh chấp dân sự khi thỏa thuận thù lao bị xem xét vô hiệu, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên trên cơ sở đúng bản chất giao dịch.
Thông qua đó, TAT Law Firm hướng tới việc chuyển hóa các thỏa thuận thù lao từ “vùng xám pháp lý” thành cấu trúc hợp đồng minh bạch, kiểm soát được và phù hợp với giới hạn của pháp luật, góp phần bảo vệ sự ổn định của giao dịch dân sự và uy tín của nghề luật sư.
4. Kết luận: Cần giới hạn quyền tuyên vô hiệu để bảo vệ công lý
Pháp luật chỉ thực sự công bằng khi biết đặt giới hạn cho quyền lực của chính mình. Việc mở rộng khái niệm “vi phạm điều cấm” để bao trùm cả các quy phạm quản lý nghề nghiệp là con đường tiềm ẩn nhiều hệ quả dài hạn cho nguyên lý tự do cam kết và sự ổn định của giao dịch dân sự. Hợp đồng có thể cần được điều chỉnh, hành vi nghề nghiệp có thể cần được kỷ luật, nhưng không phải mọi sai lệch đều có thể được giải quyết bằng việc tuyên vô hiệu giao dịch.
TAT Law Firm cho rằng việc phát triển án lệ đối với hợp đồng hứa thưởng giữa luật sư và khách hàng cần được tiếp cận hết sức thận trọng, trên nền tảng phân định rạch ròi giữa kỷ luật nghề nghiệp và hiệu lực dân sự – để quyền lực pháp lý không vượt qua ranh giới của công lý.
Nguồn tham khảo: Báo Pháp luật TP. HCM – “Tranh luận vụ tòa tuyên hợp đồng hứa thưởng giữa luật sư và khách hàng vô hiệu”, ngày 15/12/2025.
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh | Khánh Hòa
Hotline: 0848.009.668
Website: www.tatlawfirm.com
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
