Rất nhiều người quản lý chỉ tìm đến luật sư khi đã có quyết định khởi tố, thậm chí khi đã bị triệu tập với tư cách bị can. Khi đó, không gian pháp lý để bảo vệ đã bị thu hẹp đáng kể.
Thực tế cho thấy, trong các vụ án liên quan đến Điều 360 Bộ luật Hình sự - thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, thời điểm luật sư can thiệp sớm thường quyết định toàn bộ cục diện pháp lý về sau.
Luật sư Trương Anh Tú - Chủ tịch TAT Law Firm
1. Không phải lúc nào sai sót quản lý cũng là tội hình sự
Quản lý luôn gắn với rủi ro. Sai sót trong quản lý không đồng nghĩa với phạm tội. Tuy nhiên, ranh giới giữa trách nhiệm hành chính – trách nhiệm dân sự – trách nhiệm hình sự lại rất mong manh và thường bị nhìn nhận khác nhau giữa các cơ quan tiến hành tố tụng.
Nhiều vụ việc bị hình sự hóa không bắt đầu từ động cơ vụ lợi, mà từ:
- Việc không lường hết hệ quả pháp lý của quyết định quản lý;
- Sự thiếu hồ sơ chứng minh quá trình cân nhắc, đánh giá rủi ro;
- Hoặc việc bị “đánh giá lại” hành vi quản lý dưới góc nhìn hậu kiểm.
2. Khi nào nên gặp luật sư hình sự?
Người quản lý không cần đợi đến khi có dấu hiệu khởi tố mới cần luật sư. Trên thực tế, nên cân nhắc trao đổi sớm với luật sư hình sự khi xuất hiện một trong các tình huống sau:
- Có dấu hiệu bị thanh tra, kiểm tra trách nhiệm cá nhân trong quyết định quản lý;
- Được yêu cầu giải trình về hậu quả xảy ra trong quá trình điều hành;
- Bị quy kết trách nhiệm do “không làm”, “làm không đầy đủ” hoặc “chậm xử lý”;
- Xuất hiện tranh luận về việc xác định thiệt hại, hậu quả hoặc mối quan hệ nhân quả.
Ở các giai đoạn này, luật sư không phải để “chạy án”, mà để:
- Soát lại ranh giới trách nhiệm pháp lý;
- Chuẩn hóa cách tiếp cận hồ sơ, lời giải trình;
- Và quan trọng nhất: ngăn việc sai sót quản lý bị đẩy sang trách nhiệm hình sự.
3. Can thiệp sớm khác gì can thiệp muộn?
Khi can thiệp sớm, luật sư có thể:
- Giúp xác định đúng bản chất pháp lý của hành vi;
- Làm rõ yếu tố lỗi, mức độ nghĩa vụ và khả năng phòng ngừa;
- Định hình cách tiếp cận hồ sơ ngay từ đầu, tránh bị dẫn dắt theo hướng bất lợi.
Ngược lại, khi vụ việc đã bị khởi tố, luật sư thường chỉ còn không gian giảm nhẹ, thay vì ngăn chặn việc hình sự hóa.
4. Một lựa chọn thận trọng, không phải dấu hiệu có tội
Việc gặp luật sư sớm không đồng nghĩa với việc thừa nhận sai phạm. Đó là lựa chọn thận trọng của người quản lý có trách nhiệm, nhằm bảo vệ chính mình trước những rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngoài dự liệu.
Trong bối cảnh pháp luật hình sự ngày càng siết chặt trách nhiệm cá nhân, phòng ngừa rủi ro hình sự đã trở thành một phần không thể thiếu trong quản trị hiện đại.
Có những rủi ro nếu xử lý sớm sẽ không bao giờ trở thành vụ án.
Nội dung và phương pháp phân tích trong bài viết này được xây dựng từ thực tiễn hành nghề, hồ sơ và chuẩn đánh giá pháp lý riêng của TAT Law Firm, mọi việc sao chép, trích dẫn hoặc vận dụng tách rời khỏi cấu trúc nghĩa vụ - khả năng - nhân quả của từng vụ việc đều có nguy cơ dẫn đến những suy luận sai lệch về trách nhiệm hình sự.
Gợi ý đọc thêm:
Bài phân tích chuyên sâu về Điều 360 BLHS và ranh giới hình sự hóa trách nhiệm quản lý trên website TAT Law Firm.
Hình sự hóa trách nhiệm quản lý theo Điều 360 Bộ luật Hình sự: Những ranh giới cần nhận diện sớm
Sai sót trong quản lý có bị hình sự hóa theo Điều 360 Bộ luật Hình sự không?
Sai sót trong quản lý có bị truy cứu Điều 360 Bộ luật Hình sự không?
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
