(Theo Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh - ngày 31/12/2025)
Luật sư Mai Thị Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm nhận định: Vụ chuyển nhầm 450 triệu đồng nhưng bị ngân hàng tự động cấn trừ nợ thẻ tín dụng của người nhận đặt ra một vấn đề pháp lý cốt lõi: nếu không phân định rõ nguyên tắc xử lý tài sản chuyển nhầm và trách nhiệm bảo vệ quyền sở hữu, quyền lợi hợp pháp của người chuyển, hệ thống pháp luật dân sự sẽ tạo ra “vùng xám” dẫn đến xâm phạm quyền tài sản của người dân.
Luật sư Mai Thị Thảo, Phó Giám đốc TAT Law Firm
1. Bối cảnh: Tài sản chuyển nhầm và việc cấn trừ nợ tín dụng
Trong thực tiễn giao dịch ngân hàng, sự nhầm lẫn trong chuyển khoản là rủi ro kỹ thuật không hiếm gặp, và pháp luật dân sự đã có các quy định rõ ràng về nghĩa vụ hoàn trả tài sản do chiếm hữu không có căn cứ pháp luật theo quy định tại Điều 579 Bộ luật Dân sự.
Tuy nhiên, ở vụ việc chuyển nhầm 450 triệu đồng, số tiền này đã bị ngân hàng tự động trừ để cấn trừ khoản nợ tín dụng của người nhận. Điều này dẫn tới tranh luận: liệu ngân hàng có thể sử dụng tài sản mà chủ sở hữu thực sự không phải là người nhận để thanh toán nghĩa vụ nợ, khi không có sự đồng ý rõ ràng hoặc căn cứ pháp luật trực tiếp cho phép?
2. Thách thức pháp lý & giới hạn quyền cấn trừ
Theo Luật sư Mai Thị Thảo, quy định pháp luật hiện hành rõ ràng rằng:
- Tài sản chuyển nhầm vẫn thuộc quyền sở hữu của người chuyển, không tự động chuyển quyền sở hữu cho người nhận chỉ vì bị nợ tín dụng.
- Việc ngân hàng sử dụng số tiền này để cấn trừ nợ tín dụng mà không có căn cứ pháp luật rõ ràng và không có sự yêu cầu từ chủ sở hữu thực sự là hành vi vượt quá phạm vi quản lý, thanh toán thông thường của tổ chức tín dụng.
Luật sư Thảo nhấn mạnh: “Ngân hàng không đơn thuần là chủ thể trung gian thụ động, mà là đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán, mở tài khoản và có nghĩa vụ tuân thủ các quy định chuyên ngành về an toàn, minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.”
3. Vai trò tư pháp & bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người chuyển tiền
Luật sư Mai Thị Thảo cũng phân tích rằng trong thủ tục tố tụng dân sự, khi có sai sót nghiêm trọng trong việc xác định bị đơn hoặc người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, tòa án cần sửa án hoặc hủy án để xác định đúng tư cách đương sự nhằm bảo đảm quyền khởi kiện thực chất của người dân.
Theo bà, việc giữ nguyên phán quyết không sửa án hoặc không tạo cơ chế cho nguyên đơn tiếp tục theo đuổi quyền lợi đã bị xâm phạm là điều đi ngược lại tinh thần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân trong tố tụng dân sự.
Những tranh luận này đặt ra yêu cầu phải có hướng dẫn xét xử thống nhất hoặc án lệ phát triển nhằm bảo đảm rằng người chuyển nhầm tiền không trở thành bên chịu thiệt chỉ vì sự chồng chéo của các quan hệ pháp luật.
4. Kết luận: Quyền sở hữu phải được đặt trên nền tảng pháp lý rõ ràng
Vụ chuyển nhầm 450 triệu đồng và việc ngân hàng cấn trừ nợ tín dụng cho thấy một nghịch lý pháp lý: tài sản thuộc về người chuyển lại bị sử dụng cho nghĩa vụ của người nhận mà không có thỏa thuận hay căn cứ pháp luật rõ ràng.
Đây không chỉ là tranh chấp dân sự đơn thuần, mà là vấn đề liên quan tới bảo vệ quyền sở hữu tài sản và minh bạch trong hoạt động ngân hàng. Theo Luật sư Mai Thị Thảo, cần có pháp lý cụ thể và thống nhất để bảo đảm rằng:
- Người chuyển tiền được bảo vệ quyền tài sản ngay cả khi xảy ra sai sót kỹ thuật;
- Ngân hàng không được quyền lợi dụng giao dịch tự động để cấn trừ tài sản của người không có nghĩa vụ nợ;
- Tòa án cần sửa sai trong tố tụng khi xác định sai tư cách đương sự để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn.
TAT Law Firm luôn đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền tài sản trước những lỗ hổng pháp lý và thực tiễn xét xử còn gây tranh luận.
Nguồn tham khảo: Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh - “Tranh luận vụ chuyển nhầm 450 triệu, bị ngân hàng cấn trừ vì người nhận nợ tín dụng”, ngày 31/12/2025.
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Website: www.tatlawfirm.com
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
