Sự cố của show biểu diễn “Về đây bốn cánh chim trời” bị hủy sát giờ diễn đã gây xôn xao dư luận, không chỉ vì hàng nghìn khán giả bị ảnh hưởng mà còn vì những tranh luận gay gắt về trách nhiệm của các chủ thể liên quan - ban tổ chức, nghệ sĩ hay các đơn vị tham gia. Từ đây nảy sinh một câu hỏi quan trọng: Trong hoạt động biểu diễn - nghệ thuật, đâu là ranh giới giữa trách nhiệm dân sự, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý?
Phân định trách nhiệm pháp lý trong sự cố biểu diễn là việc xác định rõ ai chịu trách nhiệm theo pháp luật khi một chương trình bị hủy hoặc thất bại, dựa trên căn cứ hợp đồng, hành vi và thiệt hại phát sinh khác với trách nhiệm nghề nghiệp (trách nhiệm với nghề, uy tín) hay trách nhiệm uy tín (tín nhiệm xã hội).
Show diễn bị “bể” do đa số nghệ sĩ không đến biểu diễn, dù khán giả đã đến kín khán phòng
1. Thực tiễn: Sự cố show “Về đây bốn cánh chim trời” đặt ra bài toán trách nhiệm
Show diễn “Về đây bốn cánh chim trời”, dự kiến diễn ra cuối tháng 12/2025 tại Hà Nội, thu hút sự quan tâm rộng rãi nhưng bị hủy đột ngột, khiến hàng nghìn khán giả thất vọng và dấy lên tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội. Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Giám đốc Công ty tổ chức chương trình đã bị cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam liên quan hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, làm nóng bàn luận về trách nhiệm pháp lý của ban tổ chức.
Tuy nhiên, những tranh luận này nhanh chóng mở rộng sang trách nhiệm của nghệ sĩ, nhà sản xuất, thậm chí đến cả trách nhiệm nghề nghiệp và đạo đức làm nghề, cho thấy sự mơ hồ trong cách xã hội hiểu về trách nhiệm khi một sự kiện nghệ thuật “vỡ trận”.
Luật sư Mai Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm
2. Phân định trách nhiệm pháp lý, nghề nghiệp và uy tín - nội hàm pháp luật
Trong pháp luật, trách nhiệm không phải là một khái niệm đơn nhất. Có thể coi các loại trách nhiệm liên quan trong bối cảnh sự cố biểu diễn gồm:
Trách nhiệm pháp lý:
- Luật điều chỉnh hành vi giao kết và thực hiện hợp đồng giữa ban tổ chức với khán giả;
- Phải căn cứ vào hợp đồng bán vé, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên;
- Nghệ sĩ thường không là bên bán vé nên không chịu trách nhiệm pháp lý đối với tiền vé.
Trách nhiệm nghề nghiệp:
- Liên quan đến cách nghệ sĩ, đơn vị quản lý hợp đồng, chuẩn bị biểu diễn và cách ứng xử với khán giả khi xảy ra sự cố;
- Không trực tiếp được điều chỉnh bằng luật hình sự hoặc dân sự, nhưng có ảnh hưởng lớn đến uy tín và hình ảnh của chủ thể.
Trách nhiệm uy tín:
- Ý thức nghề nghiệp, thương hiệu cá nhân trong nhận thức của công chúng;
- Không được luật hóa rõ ràng nhưng tác động tới quyết định mua vé và niềm tin của khán giả.
Sự phân biệt này giúp tránh việc “hình sự hóa mọi thất bại trong kinh doanh nghệ thuật” khi thiếu cơ sở pháp luật rõ ràng, đồng thời vẫn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khán giả.
3. Thiết kế tư duy: Nhận diện rủi ro & trách nhiệm ngay từ đầu
Thị trường biểu diễn nghệ thuật là môi trường rủi ro cao, nơi yếu tố tín nhiệm và uy tín cá nhân thường là lý do chính khiến khán giả quyết định mua vé. Tuy nhiên, uy tín không đồng nghĩa với trách nhiệm pháp lý nếu không được quy định và ghi nhận trong thỏa thuận hợp đồng.
Việc không phân định rõ ràng ba tầng trách nhiệm (pháp lý - nghề nghiệp - uy tín) không chỉ gây tranh cãi cảm tính mà còn làm phức tạp quá trình xử lý hậu quả pháp lý khi sự cố xảy ra, tạo tiền lệ không mong muốn cho thị trường biểu diễn.
Sự cố show diễn “Về đây bốn cánh chim trời” không nên được nhìn nhận chỉ như một thất bại tổ chức đơn thuần, mà là lời nhắc nhở về nhu cầu đặt ra ranh giới trách nhiệm rõ ràng trong hoạt động biểu diễn nơi nghệ sĩ, ban tổ chức và các bên liên quan đều cần hiểu đúng và chịu trách nhiệm đúng công cụ pháp luật.
Trong bối cảnh thị trường văn hóa - nghệ thuật ngày càng lớn mạnh, việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng ngay từ đầu, thiết kế hợp đồng, điều khoản phân định trách nhiệm và xử lý rủi ro pháp lý sẽ giúp giảm thiểu tranh cãi cảm tính, đồng thời bảo vệ quyền lợi khán giả và uy tín nghề nghiệp cho nghệ sĩ cũng như đơn vị tổ chức.
Đây cũng là lý do các doanh nghiệp và chủ thể hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn cần có tư vấn pháp lý chuyên sâu từ luật sư để phân định ranh giới trách nhiệm và kiểm soát rủi ro trước khi sự cố diễn ra.
Nguồn tham khảo: Báo Văn hóa - “Show diễn vỡ trận và ranh giới trách nhiệm”, ngày 01/01/2026.
Tham khảo thêm tại:
Từ show diễn vỡ trận đến trách nhiệm pháp lý trong hoạt động biểu diễn
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
