(Theo Tạp chí Luật sư Việt Nam - ngày 08/01/2026)
Luật sư Trương Anh Tú - Chủ tịch TAT Law Firm, nhận định: Trong tư duy tố tụng truyền thống, luật sư tranh tụng thường được xem như người đối chọi với cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, thực tế nghề luật sư hiện đại cho thấy mục tiêu của tranh tụng không phải là “đối đầu” mà là kiểm nghiệm, bổ sung và củng cố chất lượng xét xử, nhằm giúp bản án không chỉ đúng luật mà còn bền vững trước thử thách của thực tiễn tố tụng.
1. Bối cảnh: Tranh tụng được hiểu sai từ đối đầu đến đối thoại pháp lý
Trong nhiều năm, tranh tụng tại tòa thường bị nhìn nhận là sự đối nghịch giữa luật sư và Tòa án. Quan điểm truyền thống này cho rằng luật sư tranh tụng chỉ có nhiệm vụ đấu lại quan điểm của Hội đồng xét xử (HĐXX) hoặc Viện kiểm sát để bảo vệ quyền lợi thân chủ. Tuy nhiên, thực tiễn xét xử hiện đại cho thấy vai trò của luật sư sâu rộng hơn rất nhiều.
Tranh tụng không nên bị bó hẹp trong logic “luật sư đối đầu với Tòa án”, mà phải được nhìn như sự trao đổi pháp lý giữa các chủ thể tham gia tố tụng: luật sư, HĐXX, viện kiểm sát và các bên liên quan. Mục tiêu của tranh tụng không phải là chiến thắng một phe, mà là bảo đảm mọi giả định pháp lý đều được kiểm chứng đầy đủ trước khi trở thành phán quyết bắt buộc thi hành.
Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm.
2. Thách thức pháp lý & giới hạn hiểu sai về tranh tụng
Tranh tụng thực chất là môi trường pháp lý duy nhất mà tại đó mỗi chứng cứ, lập luận và giả định pháp lý phải đối mặt với phản biện trực tiếp trước HĐXX. Vai trò này không thể được thực hiện bằng cảm xúc hoặc những lập luận trình diễn, mà đòi hỏi chuyên môn sâu và tinh thần trách nhiệm cao.
Trong thực tế, việc luật sư tích cực đặt câu hỏi, bóc tách chứng cứ, đối chiếu hành vi với quy định pháp luật và trình bày các diễn giải pháp lý khác nhau giúp HĐXX có bức tranh toàn diện hơn về vụ án. Điều này không những hỗ trợ tòa án điều chỉnh nhận định ngay tại phiên sơ thẩm mà còn giảm thiểu nguy cơ sai sót ở các giai đoạn kháng cáo, giám đốc thẩm hay tái thẩm.
Tuy vậy, vẫn còn những trường hợp vai trò tranh tụng của luật sư bị thu hẹp hoặc xem nhẹ, thậm chí kiểu “đối đầu hóa” tranh tụng khiến tranh luận trở thành xung đột căng thẳng với tòa án thay vì đối thoại pháp lý mang tính xây dựng.
3. Vai trò chuyên sâu của TAT Law Firm
TAT Law Firm nhìn nhận tranh tụng là công cụ để kiến tạo công lý không đơn thuần là trận chiến giữa “bên buộc tội” và “bên bào chữa”, mà là quá trình pháp lý đối thoại nhằm làm rõ sự thật, củng cố lập luận và giảm rủi ro xét xử:
- Định hướng tranh tụng theo chuẩn mực pháp lý: giúp luật sư tập trung vào phân tích cấu trúc chứng cứ và lập luận thay vì chỉ đối đáp cảm tính.
- Đào sâu điểm chưa rõ trong hồ sơ vụ án: hỗ trợ HĐXX nhận diện những khoảng trống pháp lý trước khi kết luận.
- Tư vấn chiến lược phản biện độc lập: giúp luật sư đặt ra các kịch bản diễn dịch pháp lý khác nhau nhằm thử thách tính bền vững của từng giả định.
- Giảm rủi ro xét xử kéo dài: thông qua tranh luận mang tính xây dựng, giảm nguy cơ kháng cáo hoặc tái thẩm do sơ suất pháp lý.
Qua đó, TAT Law Firm khẳng định: tranh tụng không làm “khó” tòa án, mà là công cụ hỗ trợ quyền xét xử được thực thi đúng tinh thần pháp luật và bảo vệ tính khách quan của phán quyết pháp lý.
4. Kết luận: Tranh tụng điều kiện cần để bản án vững chắc
Trong một nền tư pháp hiện đại, luật sư tranh tụng không đứng về phía Tòa án hay đối đầu với Hội đồng xét xử. Vai trò của họ là đảm bảo các luận điểm pháp lý, chứng cứ và diễn giải được kiểm nghiệm nghiêm ngặt ngay tại phiên tòa, góp phần tăng cường độ an toàn và sức thuyết phục của phán quyết.
Một bản án vững chắc là bản án đã trải qua tranh tụng đầy đủ nơi mà mọi giả định pháp lý đều được kiểm tra đến cùng. Thay vì xem tranh tụng là xung đột, hệ thống pháp luật cần coi đó là điều kiện cần để công lý được vận hành một cách an toàn, minh bạch và bền vững với thử thách của thực tiễn tố tụng.
TAT Law Firm cam kết đồng hành cùng luật sư và thân chủ trong việc thúc đẩy tranh tụng thực chất nơi quyền lợi của các bên được kiểm chứng, phán quyết được củng cố, và công lý được kiến tạo bền vững.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Luật sư Việt Nam - “Luật sư tranh tụng không đối đầu với toà án, mà giúp bản án vững chắc hơn”, ngày 08/01/2026.
Tham khảo thêm tại:
Tranh tụng không phải đối đầu: vai trò thực chất của luật sư trong xét xử
Tranh tụng thực chất: Cơ chế tự kiểm soát để bản án đứng vững trước mọi cấp xét xử
Tranh tụng không phải là đối kháng: Hiểu đúng để tránh làm suy yếu chất lượng xét xử
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
