(Theo Tạp chí Luật sư Việt Nam - ngày 07/01/2026)
Luật sư Mai Thị Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm, nhận định: Khi bàn về tập sự hành nghề luật sư, một trong những ngộ nhận phổ biến nhất là coi giai đoạn này như lao động tạo ra giá trị ngay lập tức và do đó phải được trả công như một lao động hoàn chỉnh. Tuy nhiên, nghề luật vận hành không bằng giờ làm hay tiền lương, mà bằng tư duy pháp lý - bản lĩnh nghề - và trách nhiệm có thể gây hệ quả pháp lý sâu rộng nếu sai sót. Hiểu đúng bản chất tập sự là điều kiện tiên quyết để xây dựng nghề luật bền vững.
Luật sư Mai Thị Thảo, Phó Giám đốc TAT Law Firm.
1. Bối cảnh: Tập sự - không phải lao động tạo giá trị ngay
Trong các cuộc thảo luận về đào tạo nghề luật, câu hỏi “Tập sự luật sư có phải là lao động không?” thường xuất hiện. Nhưng đây thực chất là sự nhầm lẫn về bản chất nghề: nghề luật không vận hành bằng việc tạo ra giá trị hữu hình ngay lập tức như lao động sản xuất hay dịch vụ, mà bằng khả năng phán đoán pháp lý chính xác và chịu trách nhiệm khi quyết định được đưa ra.
Giai đoạn tập sự không phải là nơi người học tạo ra giá trị nghề nghiệp độc lập. Người tập sự không đứng tên tư vấn, không chịu trách nhiệm cuối cùng trước thân chủ và không được phép đưa ra những quyết định pháp lý có hệ quả độc lập. Mọi hoạt động của họ đều được giám sát và chịu trách nhiệm bởi luật sư hướng dẫn. Vì vậy, gọi tập sự là lao động tạo giá trị theo nghĩa thông thường là sự hiểu sai về vai trò nghề nghiệp.
2. Thách thức nghề nghiệp & giới hạn kỳ vọng tiền công
Nghề luật không đo bằng số giờ làm hay mức độ bận rộn. Việc chăm chỉ chăm lúc không đủ tư duy cấu trúc không thể bù đắp cho một phán đoán pháp lý thiếu chiều sâu bởi một sai lầm trong phán đoán có thể xóa sạch hàng trăm giờ “nhiệt tình”.
Điều này giải thích vì sao trong giai đoạn tập sự, dù có trả tiền công hay không, giá trị lớn nhất người học nhận được là quá trình học cách tư duy đúng - làm đúng và biết dừng đúng lúc. Khi tiền công trở thành tiêu chí ưu tiên hàng đầu, tập sự dễ biến thành công việc hỗ trợ thuần túy, làm lu mờ mục tiêu cốt lõi là hình thành năng lực nghề nghiệp bản chất.
Sự hiểu sai này không chỉ gây áp lực cho người học, mà còn làm méo mó mối quan hệ giữa tổ chức hành nghề và người tập sự nếu kỳ vọng bị đặt sai chỗ
3. Vai trò chuyên sâu của TAT Law Firm trong nhận diện bản chất tập sự
TAT Law Firm tiếp cận vấn đề tập sự hành nghề luật sư như một hành trình hình thành giá trị nghề không phải giai đoạn tạo ra giá trị đã hoàn chỉnh:
- Định nghĩa rõ vai trò tập sự: Giải thích cho người học và tổ chức hành nghề hiểu rằng tập sự là quá trình hình thành năng lực, không phải lao động tạo giá trị ngay lập tức.
- Thiết kế kỳ vọng đúng nghề: Tư vấn cho người tập sự và nhà đào tạo về các mục tiêu học nghề theo từng giai đoạn từ tư duy pháp lý đến phán đoán độc lập.
- Phân định các quyền và trách nhiệm: Giúp phân biệt rõ quyền được trả phụ cấp/ hỗ trợ với trách nhiệm nghề nghiệp và kiến thức cần tích lũy trong quá trình tập sự.
- Xây dựng văn hóa học nghề: Khuyến khích người tập sự tập trung vào học cách đặt câu hỏi đúng, tư duy cấu trúc và chịu trách nhiệm trước từng quyết định, thay vì tìm kiếm lợi ích trước mắt.
Nhờ đó, TAT Law Firm hướng người học và tổ chức hành nghề đến một nhận thức đúng đắn: tập sự là giai đoạn hình thành giá trị - nơi đầu tư thời gian và nỗ lực để xây dựng nền tảng nghề nghiệp vững chắc.
4. Kết luận: Tập sự là xây dựng bản lĩnh, không phải đòi hỏi giá trị ngay
Hiểu đúng bản chất tập sự hành nghề luật sư khiến nghề này trở nên trung thực và bền vững. Có thể có các khoản hỗ trợ chi phí sinh hoạt, phụ cấp hoặc điều kiện vật chất khác, nhưng đây là điều kiện để học nghề, không phải là tiền công cho giá trị đã tạo ra.
Người tập sự nên nhận ra rằng họ đang được đầu tư cho tương lai nghề nghiệp, và tổ chức hành nghề có trách nhiệm tạo môi trường học tập nghiêm túc chứ không phải tận dụng sức lao động giá rẻ.
Tập sự là giai đoạn hình thành giá trị, chứ không phải giai đoạn được trả giá trị. Trước khi đòi hỏi giá trị, cần soi nghề soi trách nhiệm nghề. Khi nhận thức đúng bản chất này, người học sẽ trưởng thành với tư duy pháp lý, bản lĩnh chịu trách nhiệm và kỷ luật chuyên nghiệp những yếu tố cốt lõi của nghề luật sư.
Nguồn tham khảo: Tạp chí Luật sư Việt Nam - “Học nghề luật sư trước khi đòi hỏi giá trị: Hiểu đúng bản chất tập sự hành nghề”, ngày 07/01/2026.
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
