(Theo bài viết trên Báo Tiền Phong – ngày 16/11/2025)
Luật sư Trương Anh Tú – Chủ tịch TAT Law Firm, nhận định: Sự kiện hơn 100.000 m³ cát vàng phủ kín thôn Làng Chút (xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) sau mưa lũ không chỉ là thiệt hại về vật chất — mà đặt ra một câu hỏi pháp lý mới: trường hợp “tài sản hình thành do thiên tai” nên xử lý thế nào?
1. Bối cảnh – biến thiên tai thành “mỏ cát bất đắc dĩ”
Tháng 10/2025, trận mưa lũ đã cuốn theo bùn than, đất đá và cát từ sông suối, khiến thôn Làng Chút bị phủ dày lớp cát vàng — ước tính hơn 100.000 m³.
Chính quyền địa phương đã đưa phương án khai thác, đấu giá nguồn tài nguyên này.
Tuy nhiên, từ góc nhìn pháp lý, đây không đơn thuần là khai thác khoáng sản mà là hiện tượng tài sản hình thành do thiên tai, gắn chặt với quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng.
Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm, Ủy viên Thường vụ Trung ương Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam.
2. Thách thức pháp lý – khoảng trống và xung đột quyền lợi
Theo luật hiện hành, khoáng sản thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước thống nhất quản lý.
Trong khi đó, người dân nơi bị ảnh hưởng, chịu thiệt hại, lại ít tham gia hưởng lợi hoặc quyết định việc quản lý tài nguyên phát sinh trên đất của họ.
Luật sư Trương Anh Tú nêu rõ:
“Khi thiên tai để lại tài nguyên, chúng ta phải đặt câu hỏi: Ai là người chịu trách nhiệm? Ai là người được lợi? Và cơ chế nào đảm bảo công bằng giữa Nhà nước — doanh nghiệp — người dân?”
Khoảng trống pháp lý lớn nhất là khái niệm “tài sản hình thành do thiên tai” chưa được quy định rõ, dẫn tới việc xử lý nguồn tài nguyên này dễ thiếu minh bạch hoặc bỏ qua quyền lợi người dân.
3. Vai trò tư vấn pháp lý chuyên sâu của TAT Law Firm
Trước hiện trạng này, TAT Law Firm đề xuất các giải pháp tư vấn cho các bên liên quan:
- Tư vấn xác định rõ quyền lợi và trách nhiệm của người dân bị ảnh hưởng trong việc khai thác tài nguyên phát sinh.
- Hỗ trợ soạn thảo cơ chế hợp tác giữa Nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng địa phương để khai thác hiệu quả và bền vững.
- Tư vấn hình thức đấu giá hoặc khai thác công khai minh bạch, kết hợp phục hồi thiên tai và tạo lợi ích cộng đồng.
- Hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương trong việc lập hồ sơ môi trường, phục hồi sau khai thác, đảm bảo tuân thủ pháp luật khoáng sản & môi trường
Lượng lớn cát vàng tràn vào thôn Làng Chút, xã Văn Bàn sau bão lũ.
4. Kết luận – từ tài nguyên bất ngờ tới cơ hội cải thiện chính sách
Sự kiện tại Làng Chút không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà là lời cảnh báo rằng hệ thống pháp luật hiện hành cần cập nhật để xử lý “tài sản phát sinh từ thiên tai”. Việc hoàn thiện cơ chế pháp lý sẽ không chỉ giải quyết một lần vụ việc mà tạo tiền lệ cho tương lai. TAT Law Firm cam kết đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng để chuyển hóa thử thách thành giá trị — pháp lý và xã hội.
Nguồn tham khảo: Báo Tiền Phong – “Hơn 100.000 m³ cát tràn vào làng: Chuyên gia đề xuất cơ chế xử lý ‘tài sản hình thành do thiên tai’”, 16/11/2025.
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh | Khánh Hòa
Hotline: 0848.009.668
Website: www.tatlawfirm.com
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
