(Theo Báo Văn hóa - ngày 01/01/2026)
Luật sư Mai Thị Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm, nhận định: Sự cố hủy show “Về đây bốn cánh chim trời” và những tranh luận gay gắt xung quanh trách nhiệm của nghệ sĩ, nhà sản xuất và hệ thống pháp lý cho thấy một nghịch lý lớn trong thị trường biểu diễn hiện nay: khi niềm tin và uy tín trở thành “tiền tệ” quyền lực, nhưng ranh giới trách nhiệm pháp lý lại chưa được phân định rõ ràng, dẫn đến tranh cãi cảm tính thay vì giải quyết bằng chuẩn mực pháp luật.
Poster chương trình nghệ thuật “Về đây bốn cánh chim trời”
1. Bối cảnh: Show diễn bị “vỡ trận” và tranh luận trách nhiệm
Sự kiện “Về đây bốn cánh chim trời” một chương trình âm nhạc lớn quy tụ nhiều nghệ sĩ tên tuổi đã bị hủy đột ngột ngay sát giờ diễn, khiến hàng nghìn khán giả đã mua vé và đến kín khán phòng phải ra về trong thất vọng.
Ngay sau khi ban tổ chức bị khởi tố, dư luận lập tức bị chia thành hai luồng tranh luận đối lập: một bên cho rằng nghệ sĩ hoàn toàn vô can bởi họ không bán vé, không ký hợp đồng trực tiếp với khán giả; bên còn lại đặt câu hỏi về trách nhiệm uy tín và đạo đức nghề nghiệp của nghệ sĩ, vì chính tên tuổi họ là lý do khiến khán giả quyết định mua vé và tin tưởng chương trình.
Trong bối cảnh đó, việc phân định trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm uy tín trở nên cấp thiết, bởi nếu để thị trường biểu diễn vận hành theo cảm tính, nguy cơ quy kết oan cho nghệ sĩ hay đẩy toàn bộ rủi ro sang một phía sẽ luôn hiện hữu.
Show diễn bị “bể” do đa số nghệ sĩ không đến biểu diễn, dù khán giả đã đến kín khán phòng
2. Thách thức pháp lý & giới hạn trách nhiệm trong biểu diễn
Từ góc nhìn pháp lý, cần nhấn mạnh rằng nghệ sĩ không phải là bên giao kết hợp đồng dịch vụ bán vé trực tiếp với khán giả. Nghệ sĩ tham gia chương trình theo hợp đồng với nhà sản xuất chứ không lập hợp đồng với từng khán giả; khán giả mua vé là giao dịch giữa họ và đơn vị tổ chức chương trình, hoàn toàn độc lập về mặt pháp luật với nghệ sĩ biểu diễn.
Do đó, việc yêu cầu nghệ sĩ chịu trách nhiệm pháp lý đối với tiền vé hay bồi thường trực tiếp cho khán giả khi chương trình bị hủy không có cơ sở pháp luật rõ ràng, và phản ánh cách nhìn thiếu phân định giữa trách nhiệm pháp lý - trách nhiệm nghề nghiệp - trách nhiệm uy tín.
Luật sư Mai Thảo, Phó Giám đốc TAT Law Firm, phân tích: nghệ sĩ không trực tiếp bán vé, không quản lý dòng tiền từ việc bán vé và không là chủ thể chủ động trong việc tổ chức sự kiện. Nếu pháp luật buộc nghệ sĩ phải hoàn tiền, điều đó sẽ xóa nhòa nguyên tắc trách nhiệm gắn với chủ thể giao kết và thực hiện giao dịch, gây tiền lệ xấu cho thị trường biểu diễn.
Tuy nhiên, pháp lý không thể chỉ dừng ở “nghệ sĩ không có nghĩa vụ trả tiền vé”. Thực tế cho thấy, uy tín và thương hiệu cá nhân của nghệ sĩ chính là yếu tố quyết định hành vi mua vé của khán giả – dù yếu tố này không được ghi nhận trong bất kỳ điều khoản hợp đồng nào. Điều đó đặt ra thách thức pháp lý lẫn đạo đức nghề nghiệp: liệu uy tín cá nhân có là tài sản cần được bảo vệ, và phải được quản trị như một phần của hợp đồng với nhà sản xuất?
Luật sư Mai Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm
3. Vai trò chuyên sâu của TAT Law Firm: Đặt lại ranh giới trách nhiệm trong hoạt động biểu diễn
Từ góc nhìn của TAT Law Firm, các sự cố “vỡ trận” trong hoạt động biểu diễn không nên được nhìn nhận đơn thuần như rủi ro tổ chức hay thất bại chuyên môn, mà cần được đặt trong khung pháp lý rõ ràng về trách nhiệm của từng chủ thể tham gia.
Trong thực tiễn tư vấn, TAT Law Firm nhận thấy nhiều tranh chấp phát sinh do ranh giới trách nhiệm giữa nghệ sĩ và đơn vị tổ chức chưa được thiết kế chặt chẽ ngay từ đầu. Hợp đồng biểu diễn thường tập trung vào thù lao, thời gian, hình ảnh, nhưng lại thiếu các điều khoản phân định cụ thể trách nhiệm khi xảy ra sự cố về kỹ thuật, an ninh, giấy phép hoặc khả năng thực hiện chương trình.
Với các vụ việc tương tự “show diễn vỡ trận”, TAT Law Firm thường tiếp cận theo hướng:
- Rà soát hợp đồng biểu diễn và các thỏa thuận liên quan để xác định rõ phạm vi nghĩa vụ của nghệ sĩ và ban tổ chức;
- Phân tích mức độ kiểm soát thực tế của từng chủ thể đối với nguyên nhân dẫn đến sự cố;
- Đánh giá trách nhiệm pháp lý phát sinh theo pháp luật dân sự, thương mại và các quy định chuyên ngành về hoạt động biểu diễn nghệ thuật;
- Tư vấn phương án xử lý tranh chấp nhằm hạn chế tối đa việc “đổ trách nhiệm” mang tính cảm tính, gây tổn hại uy tín và quyền lợi của các bên.
Thông qua cách tiếp cận này, TAT Law Firm không chỉ hỗ trợ xử lý hậu quả pháp lý, mà còn giúp các chủ thể trong lĩnh vực nghệ thuật xây dựng khung pháp lý phòng ngừa rủi ro cho các chương trình biểu diễn trong tương lai.
4. Kết luận: Nghệ thuật được sáng tạo - nhưng trách nhiệm phải được định danh
Hoạt động biểu diễn nghệ thuật luôn gắn với yếu tố sáng tạo và cảm xúc, nhưng khi bước ra không gian công cộng và thị trường, nó đồng thời chịu sự điều chỉnh của pháp luật. Một show diễn vỡ trận không chỉ là sự cố nghề nghiệp, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị pháp lý của ban tổ chức và cách ứng xử trách nhiệm của nghệ sĩ.
Trong bối cảnh hoạt động biểu diễn ngày càng chuyên nghiệp và thương mại hóa, việc xác định rõ ai chịu trách nhiệm, chịu trách nhiệm đến đâu và theo cơ chế pháp lý nào là điều không thể né tránh. Pháp luật không nhằm cản trở sáng tạo, nhưng đặt ra những chuẩn mực tối thiểu để bảo vệ quyền lợi khán giả, bảo đảm trật tự xã hội và sự minh bạch trong hoạt động văn hóa - nghệ thuật.
Từ thực tiễn các vụ việc gần đây, có thể thấy bài học cốt lõi không nằm ở việc tìm người “chịu lỗi”, mà ở việc thiết kế đúng ranh giới trách nhiệm ngay từ đầu. Khi hợp đồng rõ ràng, nghĩa vụ được phân định minh bạch và cơ chế xử lý rủi ro được dự liệu trước, các sự cố dù xảy ra cũng sẽ được giải quyết trong khuôn khổ pháp luật, thay vì trở thành tranh cãi xã hội kéo dài.
TAT Law Firm cam kết đồng hành cùng nghệ sĩ, đơn vị tổ chức và các chủ thể hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật để xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc, nơi sáng tạo nghệ thuật đi cùng trách nhiệm, và quyền lợi của các bên được bảo vệ một cách công bằng, bền vững.
Nguồn tham khảo: Báo Văn hóa - “Show diễn vỡ trận và ranh giới trách nhiệm”, ngày 01/01/2026.
Liên hệ tư vấn: Hà Nội | TP. Hồ Chí Minh
Hotline: 0848.009.668
Website: www.tatlawfirm.com
Fanpage: https://www.facebook.com/tatlawfirm
Email: truonganhtulawfirm@gmail.com
