(Bài viết phát triển từ bài “Giải quyết vụ tranh chấp quyền SHTT Nhựa Bình Minh trong bối cảnh mới: Từ mệnh lệnh hành chính đến sự thức tỉnh của tư pháp” đã đăng trên Tạp chí điện tử Sở hữu trí tuệ và sáng tạo ngày 21/05/2026)
Vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh và Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh Việt không chỉ là một vụ kiện về nhãn hiệu. Diễn biến của vụ việc cho thấy những vấn đề đáng chú ý trong quá trình áp dụng pháp luật sở hữu trí tuệ, đồng thời phản ánh yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ tài sản trí tuệ trong bối cảnh hội nhập và tăng cường thực thi quyền hiện nay.
Đặt vấn đề
Trong nền kinh tế hiện đại, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là tài sản quan trọng của doanh nghiệp, góp phần tạo dựng thương hiệu, uy tín và lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Việc Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 về tăng cường đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong việc bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp hành chính chỉ thực sự được bảo đảm khi đi cùng với sự thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật của các cơ quan tố tụng. Vụ tranh chấp giữa Nhựa Bình Minh và Nhựa Bình Minh Việt, đặc biệt sau khi xuất hiện Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 06/QĐ-VKS-KDTM của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, đã thu hút sự quan tâm của giới chuyên môn bởi những vấn đề pháp lý đặt ra liên quan đến việc xác định hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu.
Luật sư Mai Thị Thảo - Phó Giám đốc TAT Law Firm - đưa ra bằng chứng về sự khác nhau giữa logo mà bị đơn đăng ký (màu đỏ) với logo sử dụng thực tế.
Yêu cầu mới đối với công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ
Công điện 38/CĐ-TTg được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi cả nước. Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng và hệ thống tư pháp được yêu cầu tăng cường phối hợp để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các cơ quan chuyên môn như Cục Sở hữu trí tuệ, Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ hay các cơ quan thanh tra chuyên ngành càng trở nên quan trọng. Các kết luận chuyên môn không chỉ hỗ trợ hoạt động quản lý nhà nước mà còn là căn cứ quan trọng để các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét, đánh giá bản chất của vụ việc.
Từ góc độ này, vụ tranh chấp liên quan đến thương hiệu Nhựa Bình Minh được xem là trường hợp tiêu biểu khi nhiều cơ quan chuyên môn đã có cùng quan điểm về dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu đang được bảo hộ.
Những tranh luận xoay quanh các bản án sơ thẩm và phúc thẩm
Theo hồ sơ vụ án, Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh là chủ sở hữu hợp pháp của nhiều Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu chứa các thành tố “BÌNH MINH”, “NHỰA BÌNH MINH”, “ỐNG NHỰA BÌNH MINH” được bảo hộ cho các sản phẩm ống nhựa và phụ kiện từ nhiều năm trước.
Trong khi đó, Công ty Cổ phần Nhựa Bình Minh Việt được thành lập vào cuối năm 2022 và sử dụng trên sản phẩm các dấu hiệu như “BVM NHUA BINH MINH VIET”, “SAN PHAM CUA CTY CP NHUA BINH MINH VIET”.
Dù vậy, các bản án sơ thẩm và phúc thẩm trước đó đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Lập luận được đưa ra là việc bổ sung các yếu tố “BVM” và “VIỆT” tạo nên sự khác biệt nhất định trong tổng thể dấu hiệu sử dụng, từ đó cho rằng không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Nhận định này đã tạo ra nhiều tranh luận trong giới chuyên môn. Nhiều ý kiến cho rằng việc đánh giá khả năng gây nhầm lẫn cần xem xét tổng thể dấu hiệu sử dụng trên cơ sở nhận thức của người tiêu dùng, đặc biệt là đối với những thành phần mang tính nhận diện chính của nhãn hiệu đã được xây dựng và sử dụng rộng rãi trong thời gian dài.
Kháng nghị của VKSND tối cao và các căn cứ chuyên môn
Trong Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 06/QĐ-VKS-KDTM ngày 24/02/2026, Viện trưởng VKSND tối cao đã đưa ra nhiều lập luận pháp lý quan trọng liên quan đến việc đánh giá hành vi sử dụng dấu hiệu tương tự với nhãn hiệu được bảo hộ.
Một trong những căn cứ đáng chú ý là ý kiến chuyên môn của Cục Sở hữu trí tuệ, trong đó xác định thành phần “BÌNH MINH” là yếu tố có khả năng tác động mạnh đến nhận thức của người tiêu dùng và giữ vai trò chủ đạo trong cấu trúc nhãn hiệu của nguyên đơn. Theo quan điểm này, việc bổ sung thêm từ “VIỆT” không làm thay đổi bản chất tương tự của dấu hiệu đang được sử dụng.
Bên cạnh đó, kết luận giám định của Viện Khoa học Sở hữu trí tuệ cùng kết quả xem xét của Thanh tra Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được viện dẫn như những tài liệu chuyên môn có giá trị tham khảo quan trọng trong việc xác định dấu hiệu xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu.
Việc nhiều cơ quan chuyên môn cùng đưa ra nhận định thống nhất đã trở thành cơ sở để VKSND tối cao đề nghị xem xét lại các phán quyết trước đó theo thủ tục giám đốc thẩm.
Kết luận
Vụ tranh chấp nhãn hiệu giữa Nhựa Bình Minh và Nhựa Bình Minh Việt tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận bởi những vấn đề pháp lý đặt ra trong quá trình bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.
Từ vụ việc này có thể thấy, việc bảo vệ hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ không chỉ phụ thuộc vào các biện pháp quản lý hành chính mà còn đòi hỏi sự thống nhất trong hoạt động áp dụng pháp luật của các cơ quan tố tụng. Khi các kết luận chuyên môn được xem xét đầy đủ và các quyền hợp pháp của chủ thể quyền được bảo vệ đúng quy định, môi trường kinh doanh sẽ trở nên minh bạch hơn, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư, phát triển thương hiệu và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
