Trong bối cảnh chuyển đổi xanh đang trở thành xu hướng tất yếu, “nguồn vốn xanh” được nhắc đến như một chìa khóa giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận dòng vốn này.
Vậy nguồn vốn xanh là gì, và vì sao một cơ hội lớn như vậy lại chưa thực sự “chạm” được đến doanh nghiệp?
Nguồn vốn xanh là gì?
Nguồn vốn xanh (green finance) được hiểu là các dòng vốn được cung cấp cho các dự án, hoạt động sản xuất – kinh doanh có tác động tích cực đến môi trường, như:
Năng lượng tái tạo
Sản xuất sạch
Kinh tế tuần hoàn
Giảm phát thải khí nhà kính
Một trong những hình thức phổ biến nhất của nguồn vốn xanh là tín dụng xanh – các khoản vay với điều kiện ưu đãi dành cho doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn môi trường.
Điểm đặc biệt của nguồn vốn này không chỉ nằm ở lãi suất, mà ở việc gắn chặt với các tiêu chí phát triển bền vững (ESG).
Tọa đàm “Khơi thông nguồn vốn xanh cho chu kì phát triển mới”
Vì sao nguồn vốn xanh ngày càng quan trọng?
Không giống như trước đây, “xanh” giờ không còn là yếu tố mang tính khuyến khích, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc.
Tại tọa đàm do Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam tổ chức ngày 28/3, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng phát triển xanh đang dần trở thành trụ cột của nền kinh tế.
Điều này xuất phát từ 3 lý do chính:
1. Áp lực từ thị trường quốc tế
Các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng yêu cầu tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt. Doanh nghiệp không đạt chuẩn có thể bị loại khỏi thị trường.
2. Cam kết chính sách quốc gia
Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, kéo theo hàng loạt chính sách thúc đẩy tài chính xanh.
3. Lợi thế cạnh tranh dài hạn
Doanh nghiệp “xanh” có khả năng tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn, ổn định hơn và bền vững hơn.
Vì sao doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận nguồn vốn xanh?
Dù cơ hội rõ ràng, nhưng theo chia sẻ của PGS.TS Nguyễn Thế Chinh, doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – vẫn gặp nhiều rào cản.
1. Không rõ thế nào là “đủ xanh”
Hiện chưa có một hệ thống tiêu chí thống nhất, khiến doanh nghiệp không biết mình đã đáp ứng điều kiện hay chưa.
2. Chi phí chuyển đổi cao
Để đạt tiêu chuẩn xanh, doanh nghiệp phải đầu tư vào công nghệ, quy trình và quản trị – điều không dễ với nhiều đơn vị.
3. Thiếu hiểu biết về ESG
Nhiều doanh nghiệp chưa quen với việc xây dựng báo cáo môi trường, quản trị và minh bạch thông tin.
4. Ngân hàng vẫn thận trọng
Dù ưu tiên tín dụng xanh, nhưng các tổ chức tài chính vẫn yêu cầu:
Hồ sơ pháp lý đầy đủ
Dự án khả thi
Khả năng hoàn vốn rõ ràng
“Xanh” không còn là lựa chọn, mà là điều kiện bắt buộc
Tại tọa đàm, Luật sư Trương Anh Tú nhấn mạnh một điểm rất đáng chú ý:
Doanh nghiệp nếu đáp ứng tiêu chuẩn xanh có thể tiếp cận nguồn vốn với lãi suất rất thấp, chỉ khoảng 2%. Trong khi đó, nếu không đạt chuẩn, nguy cơ bị loại khỏi chuỗi cung ứng là rất lớn.
Điều này cho thấy: “Xanh” không còn là chiến lược dài hạn mà đã trở thành điều kiện để tồn tại ngay trong hiện tại
Doanh nghiệp cần làm gì để tiếp cận nguồn vốn xanh?
Để không bị “đứng ngoài cuộc chơi”, doanh nghiệp cần chủ động:
Rà soát lại toàn bộ hoạt động sản xuất theo tiêu chuẩn môi trường
Xây dựng chiến lược ESG rõ ràng
Minh bạch hóa thông tin và báo cáo
Chuẩn bị hồ sơ pháp lý đầy đủ khi tiếp cận vốn
Quan trọng hơn, cần thay đổi tư duy: Không chờ đủ điều kiện mới làm mà phải bắt đầu từ những bước nhỏ nhất
Kết luận
Nguồn vốn xanh đang mở ra một cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế thực sự, doanh nghiệp cần vượt qua rào cản về nhận thức, năng lực và cách tiếp cận. Hiểu đúng về nguồn vốn xanh chính là bước đầu tiên để không bị bỏ lại phía sau trong cuộc chơi này.
Doanh nghiệp của bạn đã sẵn sàng “xanh hóa” để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi? Liên hệ để được tư vấn đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chuẩn ESG và hoàn thiện hồ sơ pháp lý.
Chuỗi bài viết do Luật sư Trương Anh Tú – Chủ tịch TAT Law Firm thực hiện, nhằm phân tích các xu hướng pháp lý và cấu trúc thị trường trong bối cảnh chuyển dịch tiêu chuẩn toàn cầu.
Nội dung được phát triển từ tham luận chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn, phục vụ mục đích nghiên cứu và trao đổi. Khi trích dẫn, đề nghị ghi rõ nguồn “TAT Law Firm” và tên tác giả.
Xem thêm các bài viết liên quan:
Khơi thông nguồn vốn xanh cho doanh nghiệp: Từ nhận thức đến hành động thực chất
Vì sao doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng xanh? Góc nhìn pháp lý và thể chế
ESG và tín dụng xanh: Vì sao lợi thế không nằm ở vốn?
