Luật sư Trương Anh Tú – Chủ tịch TAT Law Firm
Giữa một thế hệ đang ao ước “công việc ổn định, ít áp lực, thu nhập vừa đủ”, nghề luật hiện lên như một ngoại lệ: vừa gian truân, vừa hào quang, nhưng không dành cho kẻ vội vàng. Bởi không có shortcut nào dẫn đến sự nghiệp luật sư. Chỉ có một con đường: lao động khổ luyện, từng dòng hồ sơ, từng đêm mất ngủ. Và đó là điều cần nói thẳng trước khi ai đó muốn bước chân vào.
Gần đây, tôi nhận được nhiều tin nhắn từ các bạn sinh viên, học viên luật: “Làm nghề luật có nhàn không ạ?”
“Em muốn công việc không áp lực, thu nhập ổn, không drama… nghề luật có hợp không?”
Những câu hỏi tưởng nhẹ nhàng, nhưng thật ra là sự nhầm lẫn khởi phát. Đó là khi người trẻ tiếp cận nghề luật với tâm thế của một người tiêu dùng, chứ không phải người dấn thân.
Tôi hiểu. Chúng ta đang sống trong thời đại của tốc độ và tiện nghi. Chạm là có, tìm là ra. Người ta quen với sự dễ dàng. Và rồi, không ít bạn trẻ bắt đầu mơ về “nghề luật như phim truyền hình”: vest đẹp, nói câu nào cũng đanh thép, đi đâu cũng được trọng vọng.
Nhưng sự thật thì khác. Nghề luật không lấp lánh từ đầu. Nó bắt đầu bằng sự cô độc của một người học trò, lọ mọ đọc hàng trăm trang hồ sơ chưa hiểu gì, viết đi viết lại một bản kiến nghị mà vẫn bị gạch nát. Không có hào quang nào mà không đi qua bóng tối.
“Luật sư là người hiểu luật như thẩm phán, tranh biện như chính khách, và bảo vệ thân chủ như người thân.” - Một định nghĩa cũ, nhưng chưa từng sai.
Để đến được điều đó, bạn không thể dùng shortcut. Không ai trở thành luật sư bằng khoá học online 2 ngày, hay “truyền nghề cấp tốc”. Không ai giữ vững nghề này chỉ bằng đam mê bột phát hay động lực ảo. Cái cần là sức chịu đựng dai dẳng, và một tinh thần không bỏ cuộc.
Tôi từng gặp những sinh viên năm nhất đã nói: “Em mơ làm thẩm phán.” Nhưng bốn năm đại học chỉ đọc giáo trình, không đọc nổi một bản án cho trọn. Không xem hồ sơ, không học viết đơn, không theo chân luật sư đi tòa. Đến khi ra trường, các bạn ấy ngỡ ngàng: nghề này không hề giống tưởng tượng.
Muốn “sướng” với nghề luật, bạn phải chấp nhận “khổ” trước đã.
Khổ trong từng đêm soạn thảo, thức trắng vì vụ án mai xử.
Khổ trong những lần bị thân chủ nghi ngờ, đối thủ công kích, báo chí xuyên tạc.
Khổ trong hành trình giữ đạo đức nghề nghiệp khi mọi thứ xung quanh rủ rê đi đường tắt.
Nhưng cũng chính từ cái “khổ” đó, bạn mới tạo được chất nghề. Không phải thứ học từ sách vở, mà là thứ đúc từ thất bại, mài từ trải nghiệm, và giữ bằng chính lương tri.
Tôi luôn nói với các tập sự: “Tôi có thể trao cho em kỹ năng, kinh nghiệm, mạng lưới nhưng nếu em không chịu khó, thì tất cả đều vô nghĩa.”
Luật sư không phải nghề “hướng dẫn tận răng”. Đây là nghề mà mỗi người phải tự dấn thân, tự chịu trách nhiệm trước từng con chữ và mỗi phán đoán của mình.
Bạn có thể chọn một công việc ổn định. Nhưng nếu chọn làm luật sư, hãy chuẩn bị tinh thần đối diện với mỗi vụ việc như một trận chiến, và mỗi thân chủ như một niềm tin được ký gửi.
Tôi không viết những dòng này để làm nản lòng người trẻ. Trái lại, tôi viết để bạn nếu thật sự muốn theo nghề đừng mơ hồ.
Bởi nếu bạn chịu được cái khổ của nghề, bạn sẽ nhận được phần thưởng xứng đáng: Không chỉ là thu nhập.
Mà là tư cách. Là sự trọng vọng. Là quyền đứng giữa một xã hội hỗn độn và nói: “Tôi làm nghề này không để sống dễ. Mà để giữ cho công lý không bị lãng quên.”
Luật sư Trương Anh Tú - Chủ tịch TAT Law Firm – Ủy viên Thường vụ Trung ương Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam
Chuyên gia pháp lý trong lĩnh vực hình sự doanh nghiệp, chính sách lập pháp và đào tạo nghề luật
Tác giả loạt bài “Những dấu chân trên miền công lý” được giới nghề đánh giá cao về chiều sâu triết lý và bản lĩnh nghề nghiệp
Triết lý hành nghề: “Pháp luật không chỉ để trừng trị, mà để nâng đỡ công bằng.”
