Năm đó tôi mới ngoài hai mươi, người gầy gò, đầu đầy sách vở, tim đầy ước mơ. Tôi viết khóa luận về “Cải tổ DNNN trong thời kỳ mở cửa hội nhập” - đề tài tưởng như chỉ dành cho giới hoạch định chính sách, nhưng sống trên một gác xép nhỏ, cái ví gần như trống rỗng quanh năm.
Một hôm, mẹ tôi đưa 100 USD và nói: “Con ra bưu điện Bờ Hồ đổi đi, mẹ cần mua ít đồ.”
Hồi đó, bên hông bưu điện là nơi tấp nập dân đổi tiền. Tôi cũng chen vào, ngó trước ngó sau, tưởng mình khôn lắm. Nhưng khi về đến nhà, mở ví ra, đếm lại thì chỉ còn 900.000 đồng. Không phải tiền giả, cũng không ai cướp giật, chỉ là tôi bị ĐÁNH LỪA THỊ GIÁC. Trò tráo tiền bằng mệnh giá, cách xếp chồng khéo léo của người đi trước, còn tôi thì non nớt và hấp tấp.
Tôi lắp bắp nhận lỗi. Mẹ tôi không mắng, chỉ nói một câu nhẹ nhàng mà rát như roi: “Việc nhỏ con không làm được, sao con có mơ làm việc lớn?”
Câu nói ấy đi cùng tôi suốt nhiều năm sau. Vì thật ra, người trẻ chúng ta thường nghĩ đến những công cuộc vĩ đại, những tầm nhìn lớn. Nhưng lại lười học cách kiểm đếm sau mỗi giao dịch, thấy chán khi phải soạn một email chỉn chu, hoặc coi nhẹ những việc nhỏ nhặt hàng ngày.
Tôi từng muốn cải tổ cả ngành, xây cả doanh nghiệp. Nhưng ngày đó, tôi còn chưa biết cách kiểm soát một cọc tiền. Không phải vì thiếu năng lực, mà vì THIẾU KỶ LUẬT TỰ THÂN.
Về sau, khi làm việc với thân chủ lớn, khi tham gia tranh tụng trong các vụ kiện hàng trăm, hàng nghìn tỷ, tôi hiểu ra: thành công không đến từ những cú nhảy vọt, mà từ những THÓI QUEN NHỎ NHẤT, được lặp lại đều đặn, gọn gàng, không bỏ qua chi tiết nào. Mỗi lần lơ là, là một lần đánh mất niềm tin, trước tiên là với chính mình.
Tôi luôn dặn anh em trong công ty: muốn kiểm soát tổ chức, phải biết tự kiểm soát chính mình. Muốn dẫn dắt ai khác, phải biết nghiêm khắc với bản thân từ những việc tưởng như vụn vặt nhất. Vì TẦM VÓC LỚN được nuôi dưỡng từ sự chỉn chu trong việc nhỏ.
Câu chuyện mất 100 nghìn ngày hôm đó có thể là bài học đắt, nhưng cũng là nền tảng cho mọi thứ tôi có về sau: TINH THẦN CHI TIẾT, Ý THỨC TRÁCH NHIỆM, và một lời thề thầm lặng từ hè Bờ Hồ.
Tôi vẫn nhớ giọng mẹ, nhớ gương mặt bà hôm ấy. Và nhớ câu hát mà tôi nghe đâu đó, rồi in sâu trong tim mình đến tận bây giờ: “Mơ chi núi cao ngút gió, em ơi, tìm đâu ra nữa em ơi…”
Phải rồi. Nếu còn chưa biết nhặt đá dưới chân, thì lấy gì mà trèo lên núi? Bản lĩnh không nằm ở hoài bão. Nó nằm trong cách bạn kiểm lại từng tờ tiền, trước khi mơ quản lý ngân sách cả một tập đoàn.
